ئێمه‌ دابینکردنی هه‌موو ئه‌و ماف و ئازادیانه‌ی که‌ له‌ به‌یاننامه‌ی جیهانیی مافی مرۆڤ و په‌یماننامه‌ نێو ده‌وله‌تیه‌کانی سه‌ر به‌م به‌یاننامه‌ن به‌ ئه‌رکێکی سه‌ره‌کی هه‌موو بزووتنه‌وه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی و رامیاریه‌کانی کوردستان ده‌بینین. پ ل ک، دژ به‌وه‌یه‌ که‌ مافه‌کانی تاک ته‌نها‌ وشه‌ی سه‌ر په‌ره‌ و ناو  گوتاران بێت، بێ ئه‌وه‌ی له‌ ژیانی رامیاریی و کۆمه‌لایه‌تیدا جیبه‌جیبکرێن و رێزیان لێ بگیرێت. بۆیه‌ گوژی خه‌باتمان له‌ کۆمه‌ڵگای باشووردا بۆ به‌ڕاستیکردنی مافه‌کانی تاک و دابینکردنی مافه‌ که‌سایه‌تیه‌کان و شارستانیه‌ته‌کانه بۆ گشت ئه‌ندامێکی کۆمه‌ڵگا. له‌ چه‌ند دێری خواره‌وه‌دا، هه‌ندێ له‌و مافانه ناوده‌به‌ین.

ـ مافی ژیان و پارێزراوبوونی مرۆڤ له‌ هه‌موو جۆره‌ ده‌ستدرێژی و پێشێلکارییه‌کی جه‌سته‌یی و ده‌روونی.

ـ مافی سه‌ربه‌خۆیی، و قه‌ده‌غه‌کردنی هه‌موو دیارده‌ و روخسارێکی کۆیلایه‌تی و زه‌برده‌ستی.

ـ مافی موڵکداریی و سامانداریی.

ـ مافی گوزه‌ران و سوودوه‌رگرتن له‌ گشت پێداویسته‌کانی ژیانێکی مۆدێرن.

ـ مافی ژیانێکی رێزدارانه‌ و ئاسووده‌ و بێ ترس.

ـ مافی ژیانێکی دابینکراو و دوور له‌ هه‌ژاریی.

ـ مافی دامه‌زراندنی کار و بزنسی سه‌ربه‌خۆ.

ـ مافی خوێندن و فێربوون و سوود وه‌رگرتن له‌ گشت داموده‌زگاکانی فێربوون له‌ کۆمه‌ڵگادا.

ـ ئازادیی هه‌ڵبژاردنی خوێندن، شوێنی خوێندن و مافی خوێندن.

ـ مافی ته‌ندروستی و به‌هره‌مه‌ندبوون له‌ داموده‌زگا ته‌ندروستی و پزیشکیه‌کانی کۆمه‌ڵگا، و مافی دارایی پێداویسته‌کانی خودپارێزیی له‌ نه‌خۆشی.

ـ ئازادیی بیروباوه‌ڕ. دروستکردنی رێکخراوی رامیاریی و کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریی. ئازادیی چاپه‌مه‌نی و ده‌زگاکانی راگه‌یاندن، راده‌ربڕین، و خۆپیشاندان، مانگرتن و ئازادیی رخنه‌گرتن له‌ دیارده‌ی رامیاریی و ئایدیۆلۆژیی و کلتووریی و ره‌وشتیی.

ـ مافی به‌هره‌مه‌ندبوون له‌ ژیانێکی پاک.

ـ ئازادیی هاتوچۆ و هه‌ڵبژاردنی شوێنی ژیان.

ـ ئازادیی هه‌ڵبژاردنی کار و خاوه‌نکار و شوێنیکار.

ـ پارێزراوبوونی ژیانی تایبه‌تی تاک و خیزان. پارێزراوبوونی شوێنی ژیانیان و په‌یوه‌ندیه‌کانیان له‌ ده‌خاله‌تی گشت جۆره‌ ده‌سه‌ڵاته‌کان.

ـ قه‌ده‌غه‌کردنی سانسۆر و مافی ئاگاداربوون و زانینی راستیی.